Scenariusz / Atvhh Media Platform

 

Scenariusz – to materiał literacki będący podstawą realizacji fabuły. Scenariusz może sam w sobie stanowić utwór oryginalny, być przeróbką utworu dramatycznego zawierającego dialogi i odautorskie didaskalia, czy też przeróbką dzieła literackiego nie dramaturgicznego (adaptacja scenariuszowa opowiadania, powieści, noweli, itp.). Scenariusz przystosowuje dramat, słuchowisko, utwór niedramatyczny, itp. oraz składniki takiego utworu do wymagań sceny, filmu fabularnego, filmu dokumentalnego, spektaklu telewizyjnego czy nagrania radiowego. Scenariusz opierający się na specjalnie napisanym przez scenarzystę lub reżysera (film autorski), oryginalnym utworze dla filmu, zwany jest scenariuszem filmowym.

 

Scenariusz filmowy – z narracją w czasie teraźniejszym – zawiera dialogi, opis akcji, postaci, miejsc i czasu. Struktura jego podporządkowana jest sformalizowanym konwencjom, czyli tzw. formatowi scenariusza. Scenariusz telewizyjny, szczególnie w wypadku serialu, zawiera również szkic fabuły, charakterystykę postaci, oraz uwagi odautorskie.

 

Na podstawie scenariusza filmowego opracowywany jest scenopis – techniczny plan realizacji filmu. Scenariusz bywa mylony z dramatem, zwłaszcza w wypadku dramatu radiowego – słuchowiska, którego scenariusz zazwyczaj powstaje na bieżąco tuż przed lub nawet w trakcie realizacji nagrania.

 

Format scenariusza

 

Format scenariusza to zbiór konwencji, które pomagają scenarzyście przekazać producentowi możliwie jak najsilniejszy obraz filmu, jaki tylko słowo pisane może wyrazić. Stosowanie formatu ma na celu przede wszystkim zwiększenie przejrzystości i zrozumiałości scenariusza. Do formatu zalicza się wszystko to, co jest w scenariuszu sformalizowane, a więc nie należące do fabuły jako takiej. Pojęcie formatu obejmuje zatem trzy następujące zagadnienia: format fizyczny, układ graficzny, styl.

Format fizyczny

 

W scenariuszach musi być zgodność czcionki, odstępów między liniami i wymiarów składu. Wynika z tego następująca zależność: jedna strona tekstu odpowiada jednej minucie projekcji filmu. W przeciwieństwie do standardu amerykańskiego, w którym obowiązuje czcionka Courier 12 i format papieru US-letter, w Europie stosuje się format arkusza papieru A4, czcionka nie jest zaś jednolita.

Układ graficzny

 

Układ graficzny, czyli layout jest to sposób wprowadzania elementów sceny (dialogu, nagłówków postaci, nagłówków scen, parentheticals, transitions itp.). Współczesny layout scenariusza wywodzi się jeszcze z czasów narodzin filmu dźwiękowego. W studiach filmowych tworzono wówczas osobne działy zajmujące się opracowywaniem dialogu oraz scenariusza. Różniły się one pod względem tabularyzacji wprowadzanych elementów. Do dziś uwidacznia to aktorom kwestie mówione od czynności, jakie mają wykonać. Również pod względem layoutu system europejski nie jest jednolity. W niektórych krajach przyjmowana jest metoda amerykańska, w której każdy element sceny ma swoją ustaloną pozycję, gdzie indziej preferuje się wyrównywanie – szczególnie tytułów postaci i/ lub dialogu – do pionowego środka strony. We Włoszech scenariusz tradycyjnie pisany jest w dwóch pionowych kolumnach, obecnie jednak coraz częściej stosuje się format amerykański. Styl francuski (rzadziej używany), jednoczy metody włoską i amerykańską, zaś w Wielkiej Brytanii jedyna różnica w stosunku do layoutu amerykańskiego polega na pisaniu tytułów postaci wielkimi literami.

Styl

 

Scenarzyści stosują charakterystyczną dla scenariusza gramatykę. Składają się na nią kolejne dwa aspekty:

  1. Obrazujący styl pisania, czyli dobieranie takich sformułowań, które wprawdzie w znacznym stopniu ograniczają się jedynie do tego, co będzie można usłyszeć i zobaczyć na ekranie, jednakże pozostawiają scenarzyście swobodę przekazywania najróżniejszych filmowych sposobów widzenia.
  2. Kodyfikacja pewnych technicznych lub dramaturgicznych elementów, widoczna na przykład w zmianie utartych konwencji opowiadania; nie przerywając płynności narracji uwydatnia ona ważne w toku akcji przedmioty, podkreśla źródła dźwięku; akcentuje, która z postaci mówi z offu, a która pełni rolę narratora, itp.

 

Specyficznej gramatyki scenariusza używa się wprawdzie już tak długo, jak długo istnieją scenariusze, jednak w USA zyskała ona na znaczeniu dopiero wtedy, gdy scenarzyści stracili gwarancję sprzedaży swych prac wewnątrz systemu studyjnego. Obecnie, aby przyciągnąć klienta obrazujący styl pisania stał się dla scenarzystów nieodzowny, skoro oferowany produkt musi atrakcyjnie przekazywać zarówno fabułę jak i sposób jej opowiadania.

 

Scenariusz tworzony według formatu – który zachęca, a nawet zobowiązuje do pisania w ramach filmowych zasad – zawiera już rozwiązania filmowo-wizualne, a nie wyłącznie fabularne. W Polsce scenarzyści muszą praktykować obrazujący styl pisania, aby producenci czy sponsorzy na wolnym rynku mogli wyrobić sobie opinię na temat ich produktu.

Programy dla scenarzystów

 

W celu poprawnego sformatowania scenariusza używa się specjalistycznych programów edytorskich (np. zagraniczny i najpopularniejszy Final Draft, a także Movie Outline, Celtx, czy polski Scenarius) lub nakładek na edytory tekstu (np. Screenwright). Używanie tych programów nie jest obligatoryjne, jednakże znacznie ułatwia pracę nad pisaniem scenariusza i jego wydrukiem.

Unikalną cechą wszystkich tych programów, jest ich zgodność z formatem scenariusza (np. ułożenie odpowiednich marginesów strony, zastosowanie odpowiedniego kroju czcionki), a także funkcja inteligentnych podpowiedzi, dzięki którym szybciej można sformatować i stworzyć scenariusz.

 

 

Poniżej przedstawiono listy do scenariuszy [informacje pochodzą ze strony http://www.screenplays-online.de/]:

 

 

new! Screenplay

  new! Screenplay

new! 10 Things I Hate About You 

    new! Lost in Space 

  2001 - A Space Odyssey 

    new! Matrix Reloaded, The 

  48 Hours 

      Matrix, The (1996) 

  Abyss, The 

      Matrix, The (1997) 

  Alien 

      Meet Joe Black 

  Alien 3 

      Men In Black 

  Amadeus 

      My best Friend's Wedding 

  American Beauty 

      Natural Born Killers 

  American President, The 

      Nightmare on Elmstreet 

  Apocalypse Now 

      Notting Hill 

  As Good As It Gets 

      Platoon 

  Assassins 

      Predator/Hunter 

  Basic Instinct 

      Pretty Woman 

  Batman and Robin 

      Pulp Fiction 

  Big Lebowski, The 

      Purple Rain 

  Blade Runner 

      Reservoir Dogs 

  Body of Evidence 

      Rock, The 

  Breakfast Club, The 

      Rocky Horror Picture Show, The 

  Bridges of Madison County, The 

      Ronin 

  Broadcast News 

      Runaway Bride 

  Casino 

      Saving Private Ryan 

  Copycat 

      Schindler's List 

  Crow, The 

      Scream 

  Crowded Room, A 

      Scream 2 

  Dead Poet's Society 

      Seven 

  Die Hard 

      Shakespeare in Love 

  Dr. Strangelove 

      Silence of the Lambs, The 

  Dune 

      Sixth Sense, The 

  Escape from L.A. 

      Sleepless in Seattle 

  Escape from New York 

      Some Like It Hot 

  Fargo 

      Sphere 

  Ferris Bueller's Day Off 

      Star Wars IV: A New Hope 

  Fight Club 

      Star Wars VI: Return of the Jedi 

  Four Rooms 

      Starship Troopers 

  Friday the 13th 

      Stepmom 

  From Dusk Til Dawn 

      Strange Days 

  Get Shorty 

      Terminator 2 

  Ghostbusters 

      Terminator, The 

  Gone in 60 Seconds 

      Titanic 

  Good Will Hunting 

      Tomorrow Never Dies 

  Graduate, The 

      Top Gun 

  Green Mile, The 

      Total Recall 

  Hackers 

      Trainspotting 

  Highlander 

      Tron 

  Highlander III 

      Troops 

  Horse Whisperer, The 

      True Lies 

  Independence Day 

      True Romance 

  Indiana Jones: Last Crusade 

      Truman Show, The 

  Indiana Jones: Temple of Doom 

      Twin Peaks 

  Interview with the Vampire 

      Usual Suspects, The 

  Jackie Brown 

      White Angel 

  Jerry Maguire 

      White Squall 

  Jurassic Park 

      Wild at Heart 

new! Kill Bill 

      Willow 

  Kramer vs Kramer 

      Witness 

  L.A. Confidential 

      Wizard of Oz, The 

new! Labyrinth 

      World is not Enough, The 

new! Legend of Darkness 

      You've got Mail 

  Lethal Weapon 

       

 

Rekomendowane

Eksperci

Atvhh 26.12.2018

Technologie www: js, html, css, xml, ajax, php, json, jpeg, jpg, ico, gif, swf, webm, flv, tpl